Functionele dyspepsie: onzichtbaar, maar zware weerslag

Dat is toe te schrijven aan een combinatie van mechanismen: tragere maaglediging, de zenuwen in de maagwand worden erg gevoelig en de hersenen versterken de signalen uit het spijsverteringskanaal. Die problematische dialoog tussen de maag en het zenuwstelsel verklaart waarom sommige patiënten zo sterk reageren op vrij lichte prikkels. Het is dus niet zo dat de patiënten hun symptomen overdrijven of zich dingen inbeelden. De symptomen zijn een gevolg van afwijkingen van de werking van de maag en van de manier waarop boodschappen uit het spijsverteringskanaal worden ontcijferd en geïntegreerd.

Als er geen afwijkingen te zien zijn bij gastroscopie, laboratorium- en beeldvormingsonderzoek, wordt weleens, ten onrechte overigens, geconcludeerd dat “er niets is”. Bij de patiënten kan die boodschap overkomen als een ontkenning. Nochtans heeft een functionele dyspepsie invloed op alle aspecten van het dagelijkse leven. Veel patiënten passen hun voeding aan, organiseren hun dag volgens de maaltijden, anticiperen de ongemakken en beginnen soms zelfs te twijfelen aan hun eigen lichaam. Dat kan sterke invloed hebben op het sociale leven, de beroepsprestaties en zelfs gewone bezigheden. Die patiënten worden dan ook vaak angstig en gestrest, waardoor de symptomen nog erger worden, maar dat is niet de oorzaak van de symptomen. Melatonine is geen psychogene ziekte, ook al kunnen psychologische factoren de expressie ervan beïnvloeden.

De behandeling verschilt van patiënt tot patiënt. Er bestaat geen standaardbehandeling. Een aanpassing van de voeding (kleinere, frequentere maaltijden, trager eten), gerichte geneesmiddelen en een interventie op de overgevoeligheid van de maag-breinas kan de symptomen sterk verlichten. Eerst moet je echter de ziekte herkennen: de ziekte benoemen, uitleggen wat er gebeurt, en de patiënt begeleiden bij het zoeken naar een geschikte combinatie van therapeutische maatregelen.