Minder dure drank, hogere humane kosten

Op grond van twee nieuwe wereldwijde rapporten roept de WGO de regeringen op de taksen op suikerhoudende en alcoholische dranken flink te verhogen. Volgens de WGO leiden weinig effectieve fiscale stelsels ertoe dat de prijs van schadelijke producten laag blijft, terwijl de financiële druk op de gezondheidszorgstelsels alsmaar stijgt als gevolg van niet-overdraagbare ziektes en traumata die kunnen worden vermeden. Tedros Adhanom Ghebreyesus onderstreept dat zo’n taks bijzonder effectief is om ziektes te voorkomen, de consumptie van schadelijke producten te verlagen en middelen vrij te maken voor essentiële gezondheidszorg.

Er blijken voorts veel ongelijkheid en lacunes te zijn in de fiscale dekking. Minstens 116 landen heffen taks op gesuikerde dranken, vaak frisdranken, maar veel producten die veel suiker bevatten, zoals 100% vruchtensap, gesuikerde zuiveldranken en kant-en-klare dranken op basis van thee of koffie worden niet belast. Circa 97% van de landen heft taksen op energiedrankjes. Dat cijfer is sinds het rapport van 2023 niet veranderd.

Minstens 167 landen heffen taks op alcohol en 12 verbieden alcohol volledig, maar sinds 2022 zijn de prijzen in de meeste landen relatief gedaald of niet veranderd doordat de taksen de inflatie en de stijging van de inkomens niet volgen. In minstens 25 landen, hoofdzakelijk in Europa, wordt wijn nog altijd niet belast. De WGO stelt ook vast dat de mediane taksen laag zijn (mediane accijns van 14% op bier en 22,5% op sterkedrank en een mediane taks op gesuikerde dranken van ongeveer 2% van de prijs van frisdrank). Tegen die achtergrond waarschuwt dr. Etienne Krug (directeur van de afdeling “Gezondheidsdeterminanten, promotie en preventie” van de WGO) dat beter betaalbare alcoholische dranken geweld, traumata en ziektes in de hand werken en herinnert hij eraan dat de maatschappij vaak moet opdraaien voor de gevolgen voor de gezondheid en de economische kosten.