Terugtrekking van de Verenigde Staten uit de WGO: welke gevolgen voor de wereldwijde gezondheidszorg?

Historisch zijn de Verenigde Staten een grote motor geweest in de WGO, met name via “vaccindiplomatie” (uitroeiing van pokken, strijd tegen poliomyelitis, bredere programma’s van vaccinatie van kinderen ondersteund door USAID). Door die terugtrekking, de ontmanteling van USAID en stopzetting van de meeste programma’s van USAID wordt die financiële en technische pijler veel zwakker. Andere spelers en vooral dan China blijken bereid te zijn de daaruit voortvloeiende leegte op te vullen door hun vrijwillige bijdragen te verhogen. Het feit dat de Verenigde Staten een nieuw akkoord met betrekking tot een eventuele pandemie niet hebben ondertekend, bevestigt dat ze zich willen beperken tot bilaterale akkoorden ten koste van de multilaterale kaders.

Dat heeft niet alleen geopolitieke gevolgen, maar heeft ook praktische weerslag op het vermogen om infectieuze dreigingen te detecteren en te volgen. De Amerikaanse participatie aan het wereldwijde systeem voor surveillance van griep, aan het onderzoek van opflakkeringen (dengue, mpox, ebola, MERS ...) en aan het delen van gegevens en stalen zou weleens kunnen wegvallen.

Dat heeft tot gevolg dat Canada en de Europese partners zelf meer steun zullen moeten geven aan de WGO en meer zullen moeten investeren in surveillance, research en communicatie inzake volksgezondheid teneinde toch een gecoördineerde respons te kunnen verzekeren in geval van gezondheidsrisico’s, want die kennen geen politieke grenzen.