Migraine: tweemaal zwaardere belasting bij vrouwen

Een meta-analyse bij meer dan 41 000 mensen in 18 landen, die in 2025 is gepubliceerd in The Lancet Neurology, bevestigt de verschillen tussen de geslachten. De frequentie van migraine is ongeveer drie keer hoger bij volwassen vrouwen dan bij mannen en bij hen duren de migraineaanvallen bijna tweemaal langer. Rekening houdende met de frequentie en de duur concluderen de auteurs dat migraine een “tweemaal grotere belasting” is bij vrouwen dan bij mannen.

Naast de hoofdpijn zelf kunnen ook andere symptomen zoals nausea, braken, fotofobie, fonofobie, hyperosmie en sterke vermoeidheid bijzonder invaliderend zijn.

De pathofysiologie ligt blijkbaar in het trigeminovasculaire systeem: verwijding van bloedvaten en activering van zenuwen en hersencellen. Naast een genetische aanleg zijn er meerdere uitlokkende factoren: slaapproblemen, voeding, stress en overmatig gebruik van pijnstillers of triptanen, wat tot 20% van de aanvallen zou kunnen verklaren in verband met medicatieovergebruikshoofdpijn.

De verschillen tussen mannen en vrouwen zijn grotendeels toe te schrijven aan hormonen. Voor de leeftijd van 10 jaar komt migraine even vaak voor bij jongens als bij meisjes. Na de puberteit is migraine duidelijk frequenter bij meisjes, wat samenvalt met het in gang komen van de menstruele cyclus. De klassieke theorie van “daling van de oestrogenen” (op het einde van de luteale fase, catameniale migraine) blijft plausibel en strookt met een aantal observaties: vaker migraineaanvallen tijdens het 2e en het 3e zwangerschapstrimester, frequente verergering in de perimenopauze, als de oestrogeenspiegels onregelmatig schommelen. Maar de auteurs onderstrepen dat die hypothese historisch stoelt op weinig gegevens en niet volstaat om alle vormen van migraine te verklaren, met name bij mannen en bij vrouwen bij wie er geen duidelijk verband is met de cyclus.

We hebben migraine bij vrouwen lang onderschat en toegeschreven aan psychologische factoren in de veronderstelling dat vrouwen “fragiele” hersenen hebben. Door die historische bias heeft het lang geduurd voor we specifiek onderzoek zijn gaan verrichten naar de hormonale mechanismen en de concrete gevolgen van migraineaanvallen op een ogenblik dat vrouwen niet alleen zorg dragen voor hun gezin, maar ook een beroepsactiviteit hebben (van dertig tot vijftig jaar).

De auteurs pleiten er dan ook voor meer onderzoek te verrichten bij vrouwen in de verschillende levensfasen (puberteit, zwangerschap, perimenopauze) om de moleculaire mechanismen te ontrafelen en om een meer gerichte behandeling te ontwikkelen.