De dagelijkse medische actualiteit voor Belgische artsen en apothekers.
Het lijkt soms wel of er nooit zoveel narcisten zijn geweest als nu. Dat vindt ook hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen die vreest dat daar ook niet meteen een ommekeer in zal komen.
“Zonder dat we het hebben opgemerkt, is er een nieuw type mens ontstaan”, zo zegt hij in De Morgen. Het lijkt soms wel of er nooit zoveel narcisten zijn geweest als nu.
Narcisme is iets van alle tijden, weet Jan Derksen. Maar in zijn overtuiging is het in de geschiedenis van de mensheid nog nooit zo alomtegenwoordig geweest als in de westerse wereld anno nu. Een tijd waarin we ons in onze hang naar bevestiging en likes suf instagrammen en tiktokken, maar aan het lezen van een goed boek nauwelijks nog toekomen. Waarin influencers – de camera constant op zichzelf gericht – honderdduizenden volgers hebben. Waarin het voor politici belangrijker is om in beeld te zijn dan om belangrijk parlementair werk op de achtergrond te doen. Waarin de weergave steeds vaker belangrijker lijkt dan de inhoud, kortom.
“We zijn extraverter geworden, zelfverzekerder, egocentrischer, minder empathisch. Naar mijn idee heeft de homo sapiens na de Tweede Wereldoorlog een nieuwe versie van zichzelf gecreëerd. Zonder dat we het hebben opgemerkt, is er een nieuw type mens ontstaan. Een mens die zich op de buitenkant richt in plaats van op zijn binnenwereld”, aldus de professor in De Morgen.
We moeten bedenken dat personen met een narcistische persoonlijkheidsstoornis As II DSM slechts 1% van de bevolking uitmaken. Desondanks is er wel degelijk sprake van een toename van narcistische persoonlijkheden. Dat is niet in het minst te wijten aan de invloed van de neoliberale marktwerking. We kijken vaak meer naar de gebruikswaarde van een medemens dan naar de persoonswaarde. En als de nieuwe mens ontevreden is over een product of dienst dan gaat hij/zij theatraal klagen en/of een andere aanbieder zoeken.(econoom Hirschman: voice/exit).De postmaterialistische mens laat zich weinig meer voorschrijven en kiest de eigen weg, ik ben OK want jij bent KO uit eigen belang. Van de arts wil die dat medicijn en van de psycholoog deze diagnose, alsof het om een bestelling gaat.
Deze eendimensionale mens (Marcuse) ziet zichzelf terug in de voor hem/haar geproduceerde behoeften: dure auto duur huis en alles nog groter en mooier. Kijk mij eens....inderdaad: narcisme. De eerste die hierover schreef was overigens Erich Fromm: het hart van de mens.
Psycholoog Derksen en socioloog van den Brink bouwen hier slechts op voort.