Lupus: een test die het klinische traject voorspelt

Als je het traject beter kunt voorspellen, kan je de follow-up en de behandeling dienovereenkomstig aanpassen, waarbij je enerzijds de ontsteking moet onderdrukken en anderzijds de verdediging tegen infectie moet vrijwaren. Dat is een delicate evenwichtsoefening.

Mogelijk kan de biologie van de mitochondria ons daarbij helpen. Op evolutionair vlak zijn mitochondria verwant met bacteriën. Als mitochondria bij stress of een ziekte buiten de cellen geraken, kan het lichaam ze herkennen als lichaamsvreemd en kan het dan antistoffen vormen tegen de mitochondria of hun DNA en RNA. Het idee is eenvoudig: als de immuunrespons verschilt van de ene patiënt tot de andere, zou ze ook iets kunnen zeggen over de latere evolutie van de lupus.

Om die hypothese te toetsen, hebben de vorsers een grote internationale gegevensbank van patiënten die gedurende lange tijd werden gevolgd, doorgenomen. Ze hebben bloedstalen geanalyseerd van meer dan duizend patiënten, van bij het stellen van de diagnose tot meerdere jaren later. Een aantal patiënten werd zelfs gedurende twintig jaar gevolgd. De auteurs hebben drie soorten antistoffen opgespoord: antistoffen tegen de mitochondria zelf, antistoffen tegen het DNA en antistoffen tegen het RNA van de mitochondria.

De hoeveelheid antistoffen was hoger bij de lupuspatiënten dan bij de gezonde mensen. De antistoftiter bij het stellen van de diagnose en over verloop van tijd bleek te correleren met het klinische traject. Zo correleerde een hoge titer antistoffen tegen mitochondriaal RNA met vasculaire problemen bij vrouwen en correleerde een hoge titer antistoffen tegen mitochondriaal DNA met meer nieraantasting en een hogere sterfte.